Χαράλαμπος Ζλατινούδης, ειδικευόμενος Γαστρεντερολογίας, ΕΑΝΠ «ΜΕΤΑΞΑ».
Ευτυχία Τσιρώνη, Γαστρεντερολόγος, Επιμ. Α΄, ΕΑΝΠ «ΜΕΤΑΞΑ».
Πηγή: Pinto-Sanchez MI; Hall GB; Ghajar K; Nardelli A; et al. Gastroenterology. 2017; 153(2):448-459.
Στόχος:
Τα προβιοτικά δύνανται να μειώσουν τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ), αλλά λίγα είναι γνωστά σχετικά με το αν έχουν κάποια επίδραση σε τυχόν ψυχιατρικές συννοσηρότητες . Πραγματοποιήθηκε μια προοπτική μελέτη για να αξιολογηθεί η επίδραση του προβιοτικού Bifidobacterium longum NCC3001 (BL) στην αγχώδη διαταραχή και την κατάθλιψη σε ασθενείς με ΣΕΕ.

Μεθοδολογία:
Σε μια τυχαιοποιημένη, διπλή τυφλή μελέτη στο McMaster University στον Καναδά, μελετήθηκαν 44 ασθενείς με ΣΕΕ (προεξάρχουσα διάρροια ή μεικτού τύπου κενώσεις) και ήπια/μέτρια αγχώδη διαταραχή ή/και κατάθλιψη. Στην πρώτη συνέντευξη αξιολογήθηκαν τα ιατρικά ιστορικά και συμπτώματα και ελήφθησαν δείγματα αίματος. Στη συνέχεια, οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, με την πρώτη να λαμβάνει καθημερινά το προβιοτικό και την δεύτερη το εικονικό φάρμακο. Στις 0, 6 και 10 εβδομάδες αξιολογήθηκαν τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, τα συμπτώματα του ΣΕΕ, η ποιότητα ζωής και η σωματοποίηση μέσω πιστοποιημένων ερωτηματολογίων. Επίσης στις 0 και 6 εβδομάδες αξιολογήθηκαν η δραστηριότητα του εγκεφάλου με χρήση λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας, οι δείκτες φλεγμονής, η μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, η παρουσία μεταβολιτών στα ούρα και διάφοροι νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου.
Αποτελέσματα:
Μετά το πέρας των 6 εβδομάδων, οι 14 από τους 22 ασθενείς που λάμβαναν το προβιοτικό μείωσαν τα επίπεδα κατάθλιψης, ποσοστό διπλάσιο σε σχέση με τους ασθενείς που λάμβαναν το εικονικό φάρμακο (7 από τους 22). Το προβιοτικό δεν είχε επίδραση στα επίπεδα του άγχους ή στα συμπτώματα του ΣΕΕ, αλλά συσχετίστηκε με βελτίωση της ποιότητας ζωής στην ομάδα που το λάμβανε. Η λειτουργική μαγνητική τομογραφία έδειξε ότι το προβιοτικό μείωσε την αντίδραση διαφόρων δομών του εγκεφάλου στα αρνητικά συναισθηματικά ερεθίσματα σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Να σημειωθεί ότι δεν υπήρξε διαφοροποίηση στην μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, στους δείκτες φλεγμονής και στους νευροδιαβιβαστές μεταξύ των δύο ομάδων. Παρατηρήθηκε, ωστόσο, στους ασθενείς που λάμβαναν το προβιοτικό, μειωμένη παρουσία μεθυλαμίνης στα ούρα, ουσίας σημαντικής για την εγκεφαλική δραστηριότητα. Η βελτίωση της κατάθλιψης διατηρήθηκε και στις 10 εβδομάδες.
Συμπέρασμα:
Στην συγκεκριμένη μελέτη, το προβιοτικό Bifidobacterium longum NCC3001 (BL) βελτίωσε τα επίπεδα κατάθλιψης αλλά όχι και του άγχους, ενώ βελτίωσε την ποιότητα ζωής σε ασθενείς με ευερέθιστο έντερο. Αυτές οι θετικές επιδράσεις φαίνονται να σχετίζονται με αλλαγές στην λειτουργία συγκεκριμένων εγκεφαλικών δομών.