Η εκπαίδευση των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα δεν βοηθάει στη βελτίωση της συμμόρφωσης στη θεραπεία, μετά από 14 μήνες παρατήρησης: επίδραση των δημογραφικών και κλινικών παραμέτρων στη μη συμμόρφωση
Ν. Βιάζης. Διευθυντής Γαστρεντερολόγος, Νοσοκομείο Ευαγγελισμός.

Πηγή: S Nikolaus S Schreiber B Siegmund B Bokemeyer E Bästlein O Bachmann D Görlich U Hofmann M Schwab W Kruis
Journal of Crohn's and Colitis, Volume 11, Issue 9, 1 September 2017, Pages 1052–1062

 

Εισαγωγή - σκοπός
Πρόσφατες μελέτες παρατήρησης υποστηρίζουν ότι είναι συχνή η μη-συμμόρφωση στη λήψη μεσαλαζίνης, σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα που βρίσκονται σε ύφεση. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν να αναδείξει εάν η εκπαίδευση των ασθενών μπορεί να βελτιώσει τη συμμόρφωση στη θεραπεία, χρησιμοποιώντας αντικειμενικά κριτήρια εκτίμησης της συμμόρφωσης αυτής.

Mέθοδοι
Πρόκειται για μια τυχαιοποιημένη, προοπτκή, κλινική μελέτη, 14 μηνών, παρατήρησης της συμμόρφωσης στη θεραπεία με μεσαλαζίνη σε 248 ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα. Υπολογίστηκε ο δείκτης ενεργότητας της ελκώδους κολίτιδας, ο οποίος για τους ασθενείς σε ύφεση πρέπει να είναι ≤ 9, ενώ οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν ώστε κάποιοι να λάβουν τη συνήθη θεραπεία με κανονική παρακολούθηση στα εξωτερικά ιατρεία [n = 122] και κάποιοι άλλοι να παρακολουθήσουν ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης σχετικά με την αξία της συμμόρφωσης στη θεραπεία [n = 126]. Πρωταρχικός στόχος της μελέτης ήταν να εκτιμήσει τη συμμόρφωση στη θεραπεία με μεσαλαζίνη όπως αυτή μετρήθηκε με τα επίπεδα του φαρμάκου στα ούρα, κατά τη διάρκεια των επισκέψεων των ασθενών στα εξωτερικά ιατρεία. Δευτερεύοντες στόχοι της μελέτης ήταν να καθοριστεί η ποιότητα ζωής, η ενεργότητα της νόσου και η αυτό-αξιολόγηση της συμμόρφωσης στη θεραπεία

Αποτελέσματα
Η μη συμμόρφωση στη θεραπεία ήταν υψηλή σε ασθενείς μη ήπια/μέτρια ενεργό νόσο [52.4%], χωρίς να υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες (52.4% των ασθενών στην ομάδα που τυχαιοποιήθηκε να λάβει εκπαίδευση, έναντι 52.5% στην ομάδα που δεν έλαβε εκπαίδευση και απλά παρακολουθήθηκε στα εξωτερικά ιατρεία [p = 0.99]). Δεν υπήρχε διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες, στην ποιότητα ζωής, στην ικανοποίηση από τη θεραπεία και στην αυτό-αξιολόγηση στη συμμόρφωση στη θεραπεία. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά προτείνεται η εκπαίδευση για τη μη συμμόρφωση να γίνεται μόνο σε ασθενείς νεαρής ηλικίας, με μικρή διάρκεια νόσου και χαμηλού μορφωτικού επιπέδου.

Συμπεράσματα
Η μη συμμόρφωση στη θεραπεία είναι συχνότερη σε ασθενείς με ήπια/μέτριας ενεργότητας νόσο. Παρότι το 25% του πληθυσμού της μελέτης δεν ήταν σε ύφεση κατά τη διάρκεια της 14μηνης παρακολούθησης, δεν υπήρξε συσχέτιση της συμμόρφωσης στη θεραπεία και της ενεργότητας της νόσου. Οι γαστρεντερολόγοι θα πρέπει να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες τους για την αύξηση της συμμόρφωσης, ενώ μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να εκτιμήσουν την επίδραση της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ασθενών στην αύξηση του ποσοστού συμμόρφωσης στη θεραπεία.