Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος είναι η πιο συχνή μορφή ηπατοπάθειας στις Δυτικές χώρες. Είναι το αποτέλεσμα της συσσώρευσης λίπους στο ήπαρ (ηπατικό λίπος >5-10% του ηπατικού βάρους), η οποία δεν οφείλεται στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή σε άλλα αίτια που είναι γνωστό ότι προκαλούν συσσώρευση λίπους.

 

Η νόσος έχει διάφορα στάδια και περιλαμβάνει την απλή στεάτωση που είναι η ήπια μορφή της νόσου και τη μη αλκοολική στεατοηπατίδα που συνοδεύεται από φλεγμονή στο ήπαρ και μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση του ήπατος. Στην αιτιολογία της νόσου περιλαμβάνονται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράοντες κινδύνου, με τη διατροφή να έχει προταθεί ως ένας δυνητικός περιβαλλοντικός παράγοντας, που επηρεάζει τον κίνδνυνο εμφάνισης της νόσου. Πολλές έρευνες έχουν διερευνήσει την επίδραση του θετικού ενεργειακού ισοζυγίου, αλλά και της σύστασης της δίαιτας στον κίνδυνο νόσου, ωστόσο τα ευρήματα σχετικά με τη σύσταση παραμένουν αμφιλεγόμενα.

Η Μεσογειακή δίαιτα αποτελεί ένα παραδοσιακό διατροφικό πρότυπο η υιοθέτηση του οποίου έχει επανειλημμένα σχετιστεί με επιμήκυνση της επιβίωσης και με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνου, νευροεκφυλιστικών παθήσεων και μεταβολικού συνδρόμου. Συνεπώς σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στην προσκόλληση στη Μεσογειακή δίαιτα και την πιθανότητα παρουσίας, αλλά και το στάδιο της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος.

Στη μελέτη συμμετείχαν 73 διαδοχικοί ασθενείς με πρόσφατη διάγνωση της νόσου. Η αξιολόγηση των διαιτητικών συνηθειών έγινε με ημιποσοτικό ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων και ο βαθμός υιοθέτησης της Μεσογειακή δίαιτας εκτιμήθηκε με το δείκτη MedDietScore. Στο σύνολο του δείγματος πραγματοποιήθηκε λήψη ιατρικού ιστορικού, μέτρηση ανθρωπομετρικών παραμέτρων, ανάλυση σύστασης σώματος, αξιολόγηση επιπέδων σωματικής δραστηριότητας και προσδιορισμός βιοχημικών παραμέτρων και δεικτών φλεγμονής. Δεδομένα ελαστογραφίας και βιοψίας ήπατος ήταν διαθέσιμα για 58 και 34 ασθενείς, αντίστοιχα. Στη μελέτη συμμετείχαν και 58 υγιείς μάρτυρες ταιριασμένοι με ισάριθμο αριθμό ασθενών, ως προς την ηλικία, το φύλο και το δείκτη μάζας σώματος.

Καμία διαφορά στο δείκτη βαθμού υιοθέτησης της Μεσογειακής δίαιτας δεν παρατηρήθηκε ανάμεσα σε ασθενείς και μάρτυρες. Εντούτοις, στην ομάδα των ασθενών ο δείκτης MedDietScore συσχετίστηκε αρνητικά με τα επίπεδα των τρανσαμινασών (αλανινικής αμινοτρανσφεράσης), τα επίπεδα ινσουλίνης, το δείκτη αντίστασης στην ισνουλίνη και τη σοβαρότητα της ηπατικής στεάτωσης, ενώ σχετίστηκε αρνητικά με τα επίπεδα αδιπονεκτίνης, που είναι ένας αντιφλεγμονώδης παράγοντας. Οι ασθενείς με μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα είχαν μικρότερο βαθμό υιοθέτησης του Μεσογειακού διατροφικού προτύπου συγκριτικά με τους ασθενείς που είχαν απλή στεάτωση, ενώ μία μονάδα αύξηση στο δείκτη ΜedDietScore σχετίστηκε με 36% μικρότερη πιθανότητα παρουσίας μη αλκοολικής στεατοηπατίτιδας, λαμβάνοντας υπόψη άλλους συγχυτικούς παράγοντες όπως το φύλο και το επίπεδο κοιλιακού λίπους.

Συμπερασματικά, αν και η μεγαλύτερη προσκόλληση στη Μεσογειακή δίαιτα δεν φάνηκε να σχετίζεται με χαμηλότερη πιθανότητα παρουσίας της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος, η μεγαλύτερη προσκόλληση ασθενών στη δίαιτα αυτή φαίνεται να έχει ευεργετική επίδραση στη σοβαρότητα της νόσου (δηλ. χαμηλότερη πιθανότητα μη αλκοολικής στεατοηπατίτιδας, λιγότερο σοβαρή ηπατική στεάτωση και χαμηλότερου βαθμού αντίσταση στην ινσουλίνη.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Kontogianni MD, Tileli N, Margariti A, Georgoulis M, Deutsch M, Tiniakos D, Fragopoulou E, Zafiropoulou R, Manios Y, Papatheodoridis G. Adherence to the Mediterranean diet is associated with the severity of non-alcoholic fatty liver disease. Clin Nutr. 2013 Sep 7. [Epub ahead of print].